Jet-Stream brengt StreamZilla terug als hét soevereine Europese alternatief voor Vimeo. Een gesprek met oprichters Heino Bosma en Stef van der Ziel over 32 jaar pionieren, zeven jaar digitale soevereiniteit en waarom “EU hosted” niet genoeg is.

Groningen, september 2026. In een kantoor aan de Hoge der A, op een steenworp afstand van de plek waar in 1994 de eerste Nederlandse livestream de wereld in ging, zitten twee mannen die de markt voor videohosting een spiegel willen voorhouden. Stef van der Ziel richtte Jet-Stream op toen streaming nauwelijks bestond. Heino Bosma kwam eerder dit jaar binnenlopen met een idee. Het resultaat heet StreamZilla, een naam die veteranen van de Europese internetscene zullen herkennen.

Eerst het gevaar: waarom soevereiniteit?

Stef, u zegt al jaren dat digitale soevereiniteit ertoe doet. Waarom precies?

Stef: “Omdat de risico’s concreet zijn, niet theoretisch. Ik noem er drie. Ten eerste dataverlies: een dienst kan ineens worden stopgezet of een account geblokkeerd, en dan is uw videoarchief met tien jaar zorgvuldig opgebouwde metadata in één klap weg. De kernactiviteit van uw klanten stort in, en die van uzelf dus ook. Ten tweede datadiefstal, of netter gezegd: toegang tot uw data door partijen die u daar nooit toestemming voor hebt gegeven. De CLOUD Act geeft Amerikaanse autoriteiten namelijk toegang tot data van Amerikaanse bedrijven, ook als die data fysiek in Frankfurt of Amsterdam staat. Daarbovenop komt het gevaar dat AI-systemen op uw data worden getraind, waarna u moet concurreren met uw eigen data. En ten derde wat ik de plotselinge dood noem: een leverancier die de dienst van de ene op de andere dag moet stoppen, wordt overgenomen of onder politieke druk de markt verlaat. Wie zijn bedrijfskritische videocommunicatie daarop heeft gebouwd, valt om.”

Dat klinkt als een risicoanalyse. Komt het daar vandaan?

Stef: “Nee, en dat is nu precies het punt. Voor ons is het geen risico, het is een kernwaarde. In 1994 publiceerden we onze eerste livestream. Toen bepaalden omroepen en kabelexploitanten wie er mocht uitzenden. Met streaming doorbraken we dat: ineens kon iedereen met een verhaal een publiek bereiken, zonder toestemming van een poortwachter. Dertig jaar later zien we die vrijheid opnieuw onder druk staan, alleen zijn de poortwachters nu grote platforms en buitenlandse jurisdicties. Digitale soevereiniteit is voor ons dus dezelfde beweging als toen, alleen blokkeren ze u nu met andere middelen. Daarom voelt het zo vreemd als partijen het alleen als formele compliance-oefening behandelen.”

Zeven jaar voorsprong

Jet-Stream investeerde in 2019 al in digitale soevereiniteit. Dat was ruim voordat het onderwerp politiek werd.

Stef: “In 2019 zagen we hoe afhankelijk de Europese mediasector werd van een handvol Amerikaanse clouds en SaaS-diensten. We kozen er bewust voor om onze hele keten in eigen hand te houden: eigen encoders en packagers, een eigen platform, Europese hosting bij een partner met wie we al sinds 2004 samenwerken, en geen kritieke afhankelijkheden van software of diensten buiten de Europese jurisdictie. We hadden altijd al een anti-cloudbeleid. We hoeven nu dus niet ineens iets te migreren of opnieuw te bouwen. Dat hele traject hebben wij al doorlopen, terwijl anderen er nog aan moeten beginnen. Dat verschil ziet u pas als u dieper graaft. Het begint met bewustzijn, dan beleid, en daarna het daadwerkelijk doorvoeren, tot in elk detail.”

Levert dat meer op dan een principe?

Stef: “Ja en nee. In 2024 wonnen we de Dutch Privacy Award. Dat was voor ons niet alleen erkenning, maar vooral het bewijs van iets wat we al jaren zeggen: privacy, soevereiniteit, kostenbesparing en het ondersteunen van de business van uw klanten kunnen hand in hand gaan. Neem adverteren. Die hele industrie hangt aan trackers en cookies. Wij waren pionier in contextueel adverteren: advertenties op basis van de inhoud van de video in plaats van het volgen van de kijker. Dat is privacyvriendelijk, werkt zonder cookiebanners en levert uitgevers zelfs meer op, omdat u elke kijker een relevante advertentie kunt tonen in plaats van slechts twee derde van hen. Soevereiniteit hoeft dus niet ten koste te gaan van uw verdienmodel. Het kan er zelfs een nieuw verdienmodel aan toevoegen. Toch pakte de markt het tot vorig jaar maar langzaam op. Totdat de VS agressiever werden in hun internationale databeleid. Nu ziet u dat soevereiniteit hot is, maar veel partijen worstelen ermee. Daarom hebben we mede een club opgericht van organisaties die met digitale soevereiniteit bezig zijn, en deze Cloud of the North-community telt inmiddels meer dan 450 leden, de grootste van het land, denk ik. In een digitaal soevereine, besloten omgeving delen de leden kennis, ervaring en technieken, en dat is ontzettend waardevol.”

Verder dan “EU owned, EU hosted”

Wat verstaat u zelf onder digitale soevereiniteit? Iedereen gebruikt de term tegenwoordig.

Stef: “Voor veel partijen houdt het op bij twee vinkjes: Europees eigendom en Europese hosting. Dat is absoluut onvoldoende, want Europese hosting die leunt op Amerikaanse leveranciers valt nog steeds binnen een buitenlandse invloedssfeer. Wij gaan veel verder. U moet hosten bij een Europese partij zonder enige Amerikaanse juridische binding. Of beter nog: host het zelf, zoals wij doen, op uw eigen infrastructuur. Het moet terugkomen in elke technische keuze. Ik geef een paar voorbeelden. We bouwen open pipelines: klanten kunnen hun eigen workflow samenstellen uit een mix van componenten, van ons of van anderen, zodat ze niet vastzitten in een black box. We gebruiken AI voor ondertiteling en vertaling, maar binnen onze eigen cloud, dus er gaat geen videomateriaal of transcript naar een derde partij, laat staan naar een Amerikaanse AI-dienst. We leggen expliciet vast dat data, metadata en logs eigendom zijn en blijven van de klant, en dat de klant ze kan meenemen. En voor analytics gebruiken we geen trackers in de browser, maar meten we server-side, en die data wordt met geen enkele derde partij gedeeld. Dat lijstje vindt u bij heel weinig andere partijen terug, en zeker niet allemaal tegelijk.”

StreamZilla: van idee tot platform

Heino, u kwam met het idee om StreamZilla nieuw leven in te blazen. Hoe ging dat?

Heino: “Ik zag een gat in de markt ontstaan: organisaties in de overheid, de zorg, het onderwijs en het bedrijfsleven zoeken een eenvoudige plek om video te uploaden, te beheren en te publiceren, maar de bekende diensten kunnen nauwelijks of helemaal niet aantonen dat ze voldoen aan wat Europese organisaties nu moeten eisen. Ik legde dat idee bij Stef neer en het klikte meteen, want het sluit precies aan bij waar Jet-Stream al zeven jaar aan bouwt. In 2003 was StreamZilla een videohostingdienst van Jet-Stream die snel marktleider werd in de Benelux en daarna hard groeide in heel Europa, voordat de dienst opging in Jet-Stream. Die naam en dat DNA waren er nog.”

Hoe hebt u het aangepakt?

Heino: “We hebben StreamZilla van de grond af opgebouwd op compliance en op de kernwaarden die Stef net beschreef, niet als formele laag erbovenop maar als fundament. Technische compliance, met hoogwaardige encoding en packaging op basis van 32 jaar streamingervaring. Groene compliance, met gecertificeerd duurzame hosting. AVG-compliance, met dataminimalisatie en data-eigendom van de klant als uitgangspunt. EAA- en WCAG-compliance, zodat video toegankelijk is, met automatische ondertiteling en vertaling. AI, maar veilig binnen onze eigen cloud. Cybersecurity, met een organisatie die werkt volgens ISO 27001. En dan de soevereiniteitsscore zelf: we mikken op de hoogste SEAL-score van de markt, en daar scoren we nu al heel hoog op. Elke keuze is vanuit die overtuiging gemaakt, en dat is iets anders dan achteraf iets laten certificeren. Bij Jet-Stream grijpen soeverein, duurzaam en privacy bovendien in elkaar. Door voor analytics server-side logs te gebruiken, besparen we bijvoorbeeld de data die trackers zouden genereren, en het is ook nog eens veel minder privacygevoelig. De logs blijven van de klant, veilig op onze eigen infrastructuur, die veel energiezuiniger is dan de hardware waarop clouds draaien. Die draait namelijk op fossiele stroom, terwijl wij op gecertificeerde groene stroom draaien. Dat is het verschil tussen principieel voor deze uitgangspunten staan en diep nadenken over uw hele stack, of proberen voor de vorm door aanbestedingseisen heen te glippen.”

Wat kan een klant er straks concreet mee?

Heino: “Uploaden, beheren en publiceren, zo eenvoudig mogelijk. Tot 4K, schaalbaar naar miljoenen kijkers, automatische ondertitels en vertalingen, een player en pagina’s in uw eigen huisstijl, en embedden waar u maar wilt. Multi-tenancy, wachtwoordbeveiliging op de overzichtspagina en per video, doorzoekbare transcripten. En klanten kunnen kiezen: een account op onze eigen Europese infrastructuur, of StreamZilla in licentie nemen en het zelf hosten. Voor sommige overheidsinstanties en zorginstellingen is dat laatste de enige acceptabele vorm, dus bieden we dat gewoon aan. Voor het onderwijs werken we aan LTI-koppelingen met leeromgevingen, opnemen in de browser en bulkimport vanuit Kaltura, Vimeo en YouTube, zodat overstappen geen project van maanden wordt.”

Niet een alternatief, maar hét alternatief

U noemt StreamZilla “hét” alternatief voor Vimeo. Dat is een gedurfde claim.

Heino: “Bewust. Er zijn talloze videohostingdiensten en de meeste zijn niet compliant, of maar nauwelijks of slecht. Ze zijn Amerikaans, of de Europese draaien nog steeds op Amerikaanse clouds, of ze sturen uw transcripten naar Amerikaanse AI-diensten, of ze zitten vol trackers. Voor een videomaker die gewoon een showreel wil delen, is dat misschien prima. Voor een gemeente, een ziekenhuis, een universiteit of een bedrijf met een inkoopafdeling die vragen stelt, niet. Voor die groep is er in Europa geen volwaardig alternatief dat alle vinkjes tegelijk zet en bovendien is gebouwd door mensen met drie decennia streamingexpertise. Dat is StreamZilla.”

Stef, u bent zichtbaar geïrriteerd door een deel van de markt. Waardoor precies?

Stef: “Door partijen die jarenlang te lui waren om serieus aandacht te besteden aan soevereiniteit en privacy, nu zien dat ze omzet kunnen mislopen en ineens zogenaamd voor soevereiniteit zijn. Ze zetten een Europese vlag op de website, claimen compliance en houden ondertussen hun klanten voor de gek. Want als u zelf even naar hun dienst kijkt, blijkt dat kritieke onderdelen gewoon op Amerikaanse clouds en Amerikaanse software draaien, juist de onderdelen waar persoonsgegevens van kijkers worden verzameld en waar hun klantdata staat. Dat het datacenter in de EU staat, verandert daar niets aan: de jurisdictie volgt de leverancier, niet de locatie van de servers. Dat is niet genoeg, en dat weten ze. Klanten misleiden over een onderwerp dat over hun eigen data en continuïteit gaat, daar heb ik moeite mee. Niet alleen omdat wij wel fundamenteel in compliance investeren, maar ook omdat ze het hogere doel in de weg zitten, namelijk de afhankelijkheid van hun klanten verkleinen en de privacy van kijkers waarborgen. Het is te opportunistisch en schadelijk. Wij noemen dit sovereignty-washing, en partijen doen ook aan greenwashing en privacy-washing. Daarom draaien we benchmarks, delen we harde, meetbare feiten, soms achter de schermen en soms publiekelijk, en voeden we de markt op met kennis, zodat die de juiste vragen leert stellen. We willen het voorbeeld geven als partij die niet alleen streamingtechniek op hoog niveau beheerst, maar ook het goede wil doen voor onze klanten, de kijkers en de planeet.”

Wat is uw advies aan organisaties die nu een keuze moeten maken?

Stef: “Zorg eerst dat de organisatie zich bewust is van de risico’s en de noodzaak, van de raad van commissarissen tot de werkvloer. Laat inkoop dieper graven. Graaf zelf ook dieper, en laat partijen met bewijs komen. Geen marketingpagina, maar een ingevuld soevereiniteitsassessment met bewijs, een lijst van alle subverwerkers, een eerlijk antwoord op de vraag waar data- en AI-verwerking plaatsvinden, uitleg over hoe analytics worden gemeten en een aantoonbare exitstrategie voor uw data. Wie dat niet kan leveren, is geen betrouwbare partner. Jet-Stream en StreamZilla hebben dat allemaal klaarliggen. We werken er al zeven jaar aan, dus we hebben er geen moeite mee om het op tafel te leggen.”

En nu?

Wat komt er na de lancering?

Heino: “Voor StreamZilla starten we met een besloten bèta met een beperkt aantal uitgenodigde klanten als testers, en we werken toe naar algemene beschikbaarheid in het eerste kwartaal van 2027. Wie mee wil doen, kan zich aanmelden via streamzilla.eu.”

Stef: “In 1994 dachten mensen dat streaming speelgoed was, en in 2019 dachten mensen dat soevereiniteit een hobby was. We zijn eraan gewend dat de markt een paar jaar later bijtrekt. Deze keer hebben we zeven jaar voorsprong en een platform dat het bewijst. En zoals altijd blijven we met plezier pionieren, en er zit nog veel meer in de pijplijn.”

StreamZilla is een spin-out van Jet-Stream, Groningen. Meer informatie: streamzilla.eu en jet-stream.com.

Terug naar alle blogs